کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

روزی برای کارآفرینی و آموزش فنی‌ و‌ حرفه ‎ای

نقطه آغاز یک مقاله درباره روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی‌ و‌ حرفه‌ ای، می‌ تواند ده‌ ها تعریف علمی و دقیق در ستایش کارآفرینی یا اهمیت یادگیری فن و مهارت باشد اما چه تصویر و توصیفی آشکارتر از یک روایت واقعی؟ قصه «فاطمه خانم» که با هنر «فَرَتْ‌بافی» یک روستا را متحول کرد.

فرت‌ بافی، هنر ایرانی بافت و تهیه منسوجات مختلف از قبیل انواع حوله، چادرشب، سفره، لباس و… است که نسل به نسل منتقل شده تا به امروز رسیده است. فاطمه خانم هم این هنر را از مادرش یاد گرفته‌ بود و در سخت‌ ترین شرایط زندگی خود و خانواده، نه تنها این مهارت را به کار گرفت، که تغییری اساسی در شرایط خود و روستایش ایجاد کرد.

او با همراهی حامیان مؤسسه خیریه نیکان ماموت، ابزار کار این هنر را تهیه و کارش را آغاز کرد؛ نتیجه هنرش چنان گرفت که مدتی بعد کارگاهی برای فرت‌ بافی زنان روستا ایجاد کرد و حالا شرایط یک روستا به‌ طور کلی متحول شده است.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

این روایت جزئیات فراوانی دارد و صدها تجربه مشابه هم در کارنامه نیکان وجود دارد اما هدف، اشاره به اهمیت یادگیری فن و هنر و تاثیر آن در متحول کردن زندگی است؛ دلیل نام‌‌ گذاری ششم مرداد به روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی‌ و حرفه‌ ای هم توجه به همین موضوع و تاکید بر آثار بزرگ یادگیری فن و مهارت است. به این موارد در این مقاله بیشتر و دقیق‌ تر پرداخته می‌شود اما نخست، نگاهی به اهمیت کارآفرینی و فنی‌و‌حرفه‌ای در شرایط امروز جامعه ایران خواهیم داشت.

چرا یادگیری فن و حرفه مهم است؟

براساس آنچه مرکز آمار ایران اعلام کرده است، نرخ بیکاری گروه سنی 18 تا 35 سالۀ ایران حدود 16 درصد است. بیکاری نخستین پلۀ شروع مشکلات و عامل مهمی در فراگیری فقر است. نکتۀ مهم آن است که فقر به معضلات دیگری می‌ انجامد و می‌ تواند توان ادارۀ زندگی را از افراد سلب کند. از سوی دیگر مسائل اجتماعی و بزهکاری نیز با فقر پیوندی ناگسستنی دارد و به همین دلیل است که باید راهکارهایی برای رفع فقر جست‌وجو کرد.

6 مرداد، روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای به همین دلیل اهمیت دارد. کارآفرینی، آن فرصتی است که افراد برای ایجاد اشتغال خودشان و دیگران فراهم می‌کنند، می‌توانند چرخۀ فقر و بیکاری را بشکنند و آیندۀ خود را بهتر کنند. به همۀ تأثیراتی که توسعۀ کارآفرینی و اشتغال دارد، باید بهبود سلامت روان افراد را نیز افزود، موضوعی که شاید مهم‌ترین تأثیر این مقوله باشد زیرا به داشتن جامعه‌ای سالم می‌انجامد.

به همین دلیل است که یاری رساندن به کسانی که می‌خواهند حرف یا پیشه‌ای را آغاز کنند مهم است، کاری که خیریه‌های بسیاری تلاش می‌‎کنند آن را انجام دهند. مؤسسۀ خیریۀ نیکان ماموت از آنجا که حمایت از خانواده را هدف اصلی خود می‌داند، تلاش کرده است کمک به اشتغال را نیز در فهرست کارهای خیر خود قرار دهد.

کارآفرینی چیست؟

برای آنکه دربارۀ کارآفرینی صحبت کنیم ابتدا باید بدانیم که تعریف آن چیست؟ کارآفرینی، فرآیندی است که  طی آن فرد یا سازمانی برای تولید و سودآوری، کار خود را آغاز می‌کند. با اینکه خیریه‌ها می‌توانند به شکل‌گیری یک کارآفرینی کمک کنند اما کارآفرینی مقوله‌ای مستقل و تجاری است که موجب تأمین نیازهای اجتماعی می‌شود.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

وقتی از کارآفرینی صحبت می‌کنیم ناگزیر باید به معنای کارآفرین هم بپردازیم. کارآفرین کسی است که یک مدل تجارت را توسعه می‌دهد، سرمایۀ مادی و انسانی لازم برای شروع یک سرمایه‌گذاری جدید را فراهم و کار را عملیاتی می‌کند و مسئول موفقیت یا شکست آن است.

کارآفرین از مدیر حرفه‌ای متمایز است؛ درحالی‌که مدیر حرفه‌ای کار اختصاص داده شده به او را با در نظر گرفتن پرداخت پول به انجام می‌دهد در حالیکه کارآفرین خود، صاحب سرمایه و از همین جهت مسئول شکست یا موفقیت کسب‎‌وکار است. به همین دلیل است که کارآفرین علاوه بر خلق یک شرکت جدید، باید ریسک‌پذیر و نوآور باشد و توانایی انجام کارهای خطیر را داشته باشد.

پیشینه روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

در تقویم ایران، 6 مرداد روز کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای نام‌گذاری شده است. دلیل این نام‌گذاری تاثیر مهم کارآفرینی بر اقتصاد کشور است. توجه به کارآفرینی از سال 1380 در ایران افزایش یافت زیرا در تمام کشور‌های جهان، کارآفرینی نقش مهمی در توسعۀ اقتصادی دارد.

کارآفرینی می‌تواند باعث به‌حرکت‌در‌آوردن سرمایه‌های اجتماعی از جمله نیروی انسانی شود و از آنجا که حوزه‌های متنوعی را در بر می‌گیرد با فعال‌شدن این نیروها، بخش بزرگی از نیازهای اجتماع نیز پاسخ داده خواهد شد. تمام مؤسسه‌های آموزشی، خدماتی، شرکت‌ها، کارخانه‌ها، واحدهای دولتی و… جزو کارآفرینان هستند. زیرا این نهاد‌ها همگی به تربیت نیروهای متخصص کمک می‌کنند.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

روز ملی کارآفرینی

بدون شک کارآفرینی و حرفه‌آموزی با یکدیگر ارتباط مستقیمی دارند. کارآفرینی بدون داشتن مهارت، ممکن نیست. با این حال فردی که به‌عنوان کارآفرین آغاز به کار می‌کند، با ایجاد بستر‌های مناسب مانند آموزش، می‌تواند از نیروهای فعال و جوان استفاده و کمک کند این سرمایه‌های اجتماعی دچار بیکاری نشوند.

نقش آموزش‌ های فنی و حرفه‌ ای در توسعه کارآفرینی

همچنان که پیش‌تر اشاره شد، ششم مرداد روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای است و به همین دلیل مهم است که کمی بیشتر بر تأثیر آموزش فنی و حرفه‌ای در توسعه کارآفرینی دقت کنیم.

6مرداد روز ملی کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای است، به همین دلیل مهم است که کمی بیشتر بر تأثیر آموزش فنی و حرفه‌ای در توسعۀ کارآفرینی دقت کنیم. هدف از آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، مهارت‌آموزی و کمک به اشتغال فراگیران از طریق کارآفرینی و خوداشتغالی است. به همین دلیل است که در این مسیر توجه به موضوع کارآفرینی در این آموزش‌ها بسیار مهم است.

بازار کار دولتی و آزاد برای فارغ‌التحصیلان آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بسیار محدود است. به همین دلیل این افراد نیاز دارند که مهارت لازم برای ایجاد کسب‌وکاری ویژۀ خودشان را داشته باشند و اینجاست که آموزش‌‌های مرتبط با کارآفرینی اهمیت می‌یابند.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به دلیل ایجاد مهارت‌های لازم در افراد، برای به دست آورد شغل، نقش بسزایی در اشتغال دارد. از سوی دیگر چنین آموزش‌هایی برای افراد شاغلی که نیاز به آشنایی با دانش روز دارند بسیار مفید است و امکان به‌روز شدن و تکمیل مهارت را فراهم می‌کند.

خیریه نیکان ماموت؛ حمایت پایدار از خانواده ها

به همین دلیل است که این آموزش‌ها ابزاری برای مقابله با بیکاری و به‌ویژه بیکاری ساختاری ناشی از تغییر اقتصاد جهانی، هستند. به همین دلیل می‌توان گفت آموزش فنی و حرفه‌ای، نوعی پرورش «کارآفرینی» است و افراد پس از کسب مهارت و تخصص دانش فنی، قادر خواهند بود که فرصت‌های شغلی مناسبی به دست آورند یا فرصت شغلی مناسب خودشان را ایجاد کنند.

خیریه‌ ها و کمک به رشد کارآفرینی

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای، دو مقوله به هم وابسته هستند و موجب قوت‌یافتن فرد در حرفه‎ و زندگی می‌شوند. با این حال، افراد بسیاری هستند که هرگز فرصت و توان مالی کسب یک مهارت فنی و حرفه‌ای را نداشته یا با وجود داشتن مهارت، سرمایه لازم برای شروع یک کسب و کار را ندارند. چنین شرایطی دقیقا همان نقطه‌ای است که خیریه‌ها به کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه‌ای گره می‌خورند. یکی از کارهایی که خیریه‌ها و به‌ویژه مؤسسه خیریه نیکان ماموت انجام می‌دهند، کمک به افراد کم‌بضاعت برای توانمند شدن و ایجاد کسب و کار است.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

چنین شرایطی دقیقاً همان نقطه‌ای است که خیریه‌ها به کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای گره می‌خورند. یکی از کارهایی که خیریه‌ها و به‌ویژه مؤسسۀ خیریۀ نیکان ماموت انجام می‌دهند کمک به افراد کم‌بضاعت برای توانمندشدن و ایجاد کسب و کار است.

فعالیت خیریه‌ها در این بخش بسیار ارزشمند است، زیرا به شکلی پایدار و نه مقطعی به افراد کمک می‌شود و آنان در آینده بی‌نیاز از کمک‌ دیگران می‌توانند زندگی کنند و حتی با گسترش کارشان زمینۀ اشتغال دیگران را نیز فراهم آورند.

خیریۀ نیکان ماموت در هر دو بخش فعال است، هم کمک می‌کند افراد ابزار و شرایط لازم برای شروع کسب و کار خودشان را در اختیار داشته باشند و هم شرایط حضور در دوره‌های آموزش فنی و حرفه‌ای را برای آنان که به چنین آموزش‌هایی نیاز دارند، فراهم می‌کند. مشاغلی که نیکان به آنها کمک می‌‎کند محدودیتی ندارند، از چرخ خیاطی، عروسک‌‎دوزی و کفش‌دوزی گرفته تا تأمین هزینۀ خرید و تعمیر خودرو، در بین کارهای این خیریه دیده می‌شود.

کارآفرینی و آموزش فنی و حرفه ‎ای

مؤسسۀ خیریۀ نیکان ماموت البته به آموزش هم به اندازۀ اشتغال اهمیت می‌دهد، افراد بسیاری تا امروز از این امکان خیریه استفاده کرده‌اند هرچند آخرین موارد آن یعنی آموزش دیدن 2 نفر در زمینۀ آرایشگری، یک نفر تعمیر موبایل و یک نفر در زمینۀ حسابداری، نشان می‌دهد مؤسسۀ خیریۀ نیکان ماموت خدمات خود را به هر قشر و گروهی ارائه می‌کند تا همۀ خانواده‌ها سر پا بمانند. برای خواندن شرح کارهای خیریۀ نیکان در زمینه اشتغال و آموزش فنی و حرفه‌‎ای به صفحۀ اینستاگرام این مجموعه مراجعه کنید.

برای آشنایی بیشتر با فعالیت ها و رویکرد مؤسسه خیریه نیکان ماموت در زمینه توانمندسازی خانواده ها، می توانید به صفحه درباره ما مراجعه کنید. در این صفحه با اهداف، ارزش ها و مسیر فعالیت این مجموعه در حمایت از خانواده ها و ایجاد فرصت های پایدار بیشتر آشنا خواهید شد.

نظرات

نظر شما در مورد این مطلب چیست؟
نام و نام خانوادگی
موبایل
نظر شما