روز جهانی بدون کیسه پلاستیک ؛ چرا باید به کیسه‌ های پلاستیکی نه بگوییم؟

آمارهای رسمی از اعداد و ارقام حیرت‌آور در حوزه روز جهانی بدون کیسه پلاستیک؛ تولید و مصرف سالانه بیش از پنج هزار میلیارد کیسه پلاستیکی در سراسر جهان. این عدد یعنی در هر ثانیه، ۱۶۰ هزار کیسه پلاستیکی وارد چرخه مصرف می‌شود و این باورنکردنی‌ است. بحث مهم و عجیب دیگر هم عمر مفید این کیسه‌ها است؛ در کمال تعجب، یک کیسه پلاستیکی به طور میانگین زیر ۲۵ دقیقه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ارقام عجیب، پایان ماجرا نیست و قصه مصرف‌گرایی در حوزه کیسه پلاستیکی فراتر از همین چند عدد است؛

کارشناسان می‌گویند طول عمر واقعی این کیسه‌ها در طبیعت، بین ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ سال است و این یعنی تجزیه‌ناپذیری آن‌ها. در یک جمع‌بندی ساده و به‌طور خلاصه، کیسه‌ای که لحظه‌ای برای حمل خرید استفاده می‌کنیم، برای قرن‌ها روی کره خاکی باقی خواهد ماند و به یکی از اعضای دائمی زباله‌های زمین تبدیل می‌شود.

علاوه‌براین، این آمار و ارقام هشداردهنده، واقعیتی تلخ را به تصویر می‌کشند: سیاره ما در حال خفگی در زیر انبوهی از پلاستیک است و اگر به این روند ادامه دهیم، پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۵۰، وزن پلاستیک‌های موجود در اقیانوس‌ها از وزن کل ماهی‌ها بیشتر خواهد شد. این فاجعه تنها به ظاهر دریاها ختم نمی‌شود؛

سالانه بیش از ۱۰۰ هزار موجود دریایی، از لاک‌پشت‌های غول‌پیکر گرفته تا وال‌های عظیم‌الجثه، به دلیل بلعیدن یا گیر کردن در این کیسه‌ها جان خود را از دست می‌دهند. در ادامه این مطلب، به بررسی عمیق‌تر ابعاد این بحران، آثار مخرب آن بر محیط‌زیست و راهکارهای ساده اما مؤثری خواهیم پرداخت که هر یک از ما می‌توانیم برای نجات زندگی روی زمین و آینده‌ای پاک‌تر برای کودکانمان برداریم. پیش از آن اما خوب است نگاهی به ریشه و تاریخچه این نامگذاری داشته باشیم.

همه چیز درباره دلیل یک نامگذاری؟

سوم جولای میلادی، مصادف با ۱۲ تیر شمسی، روز جهانی بدون کیسه پلاستیک نام گرفته است. این رویداد محیط زیستی مردم سراسر کره زمین را تشویق می‎کند با مصرف کمتر کیسه‌‎های پلاستیکی در روز روز جهانی بدون کیسه پلاستیک، خطرات ناشی از آلودگی پلاستیکی را کاهش دهند. روز جهانی بدون کیسۀ پلاستیکی از رویداد «اروپای زباله صفر» در سال ۲۰۰۹ آغاز شد و در سال‌های بعد به شکل جنبشی جهانی درآمد. همچنان که می‌دانیم، کیسه‌های پلاستیکی، معضلی جهانی هستند؛

هر کجا بروید از ساحل دریا و جنگل گرفته تا دوردست‌ترین بیابان‌ها، آنها را خواهید دید که به بوته‌ها و شاخه‌ها چسبیده‌اند. متوسط استفاده از یک کیسه پلاستیکی زیر ۲۵ دقیقه است اما تصور کنید که آنها با چه سرعتی تبدیل به زباله و در طبیعت رها می‌شوند.

کارشناسان می‌گویند، تولید کیسه‌های پلاستیکی بیش از هر چیز دلایل اقتصادی دارد؛ چراکه تولید یک کیسه پلاستیکی، یک‌ چهارم یک پاکت کاغذی هزینه دارد. به دلیل زیان‌‌بار بودن استفاده از کیسه‌های پلاستیکی بسیاری کشورها ارائه رایگان آنها در فروشگاه‌ها را ممنوع کردند تا تقاضا برای این کیسه‌ها کاهش یابد. بنگلادش نخستین کشوری بود که در سال 2002 دریافت هزینه برای کیسه‌های پلاستیکی را آغاز کرد.

چین، آفریقای جنوبی، هلند، مراکش، کنیا، رواندا، موریتانی، سری‎لانکا، گینه نو، آلبانی،گرجستان و چند کشور دیگر هم از آن زمان برای استفاده از کیسه‌های پلاستیک هزینه دریافت می‌کنند.

چرا به پلاستیک نه بگوییم؟

کافی است به زیان‌های این کیسه‌ها برای سیارۀ ما و موجودات زندۀ آن، فکر کنید تا قانع شوید که استفاده از آنها باید با راهکارهای پایدارتری جایگزین شود. آمارها نشان می‌دهد که تا سال 2050 وزن پلاستیک‌های رهاشده در اقیانوس‌ها از وزن ماهی‌ها بیشتر خواهد شد. با این حال افزایش آگاهی مردم دربارۀ آلودگی‌های پلاستیکی، کورسوی امیدی برای بهبود این شرایط است.

در ادامه این مقاله، دلایل بیشتری برای نه گفتن به کیسه پلاستیکی مطرح می‌شود و همچنین راهکاری ارائه می‌شود که نه تنها به حفظ محیط زیست کمک می‌کند که می‌تواند در جهت خودکفایی خانواده‌های کم‌برخوردار هم باشد.

پنج حقیقت مهم درباره کیسه‌های پلاستیکی

• پلاستیک بسیار کند تجزیه می‌شود؛ بیش از ۷۰۰ سال طول می‌کشد تا کیسۀ یک‎‌بارمصرف تجزیه شود و برای از بین رفتن کامل آن نزدیک به ۱۰۰۰ سال زمان لازم است.
• پلاستیک مستقیماً به حیات‌وحش آسیب می‌زند؛ در سال ۲۰۰۸، یک نهنگ با بیش از ۲۲ کیلوگرم کیسۀ پلاستیکی یک‎بارمصرف درون معده‌اش پیدا شد.
• سالانه ۵ هزار میلیارد کیسۀ پلاستیک در جهان تولید می‌شود؛ اگر این کیسه‌ها را کنار هم قرار دهید، می‌توانید آنها را ۷ بار دور کرۀ زمین بپیچید.
• مقدار کمی از آنها بازیافت می‌شوند؛ بر اساس برخی گزارش‌ها، در سراسر جهان فقط ۱ تا ۳ درصد کیسه‌های پلاستیکی، بازیافت می‌شوند.
• بیشتر از پلانکتون‌ها هستند؛ در اقیانوس آرام شمالی، تعداد ذرات پلاستیکی، ۶ برابر شمار پلانکتون‌ها شده است.

چرا روز جهانی بدون کیسه پلاستیک مهم است؟

همچنان که پیش‌تر اشاره شد، کیسه‌های پلاستیکی اقیانوس‌های ما را نابود کرده‌اند. مصرف کمتر کیسه‌های پلاستیکی، ارتباط مستقیمی با افزایش تعداد جانداران دریایی مانند نهنگ‌ها، دلفین‌ها و لاک‌پشت‌های دریایی دارد. علاوه‌براین، جایگزین‌های ساده‌ای برای آنها وجود دارد؛

نه‌تنها انجام این کار مهم است، بلکه بیشتر اوقات استفاده از جایگزین‌های کیسه پلاستیک مثل کیسه‌های پارچه‌ای یا چند بار مصرف، آسان‌تر و ارزان‌تر است. از هرجا که خرید کنید می‌توانید این کیسه‌ها را کنار صندوق فروشگاه‌ها پیدا کنید.

می‌توانید جهان را نجات دهید؛ ۷ میلیارد نفر در جهان زندگی می‌کنند، ضروری است که هریک از ما نقش خودمان را در حفاظت از این کرۀ خاکی و محیط زیست آن ایفا کنیم. از همین امروز استفاده از کیسه‌های پلاستیک را کاهش دهید، از کیسه‌هایی که دارید دوباره استفاده کنید و در بازیافت کیسه‌های پلاستیکی سهیم شوید.

چگونه روز جهانی بدون کیسه پلاستیک را گرامی بداریم؟

استفاده از کیسه‌های پلاستیکی را متوقف کنید: بهترین و البته آسان‎ترین راه برای گرامی داشتن چنین مناسبتی آن است که دیگر از کیسه‌های پلاستیک استفاده نکنید. در این روز هرجا که بودید از فروشگاه مواد غذایی گرفته تا پارک یا رستوران، مطمئن شوید از کیسۀ پلاستیک استفاده نمی‌کنید.

کاهش، استفادۀ مجدد و بازیافت: راه جالب دیگر برای گرامی داشتن این روز، بازیافت و استفادۀ دوباره از کیسه‌های پلاستیکی اطرافتان است. حتی اگر فقط چند کیسۀ پلاستیک در جایی که هستید وجود دارد، آنها را دور نیندازید. می‌توانید از آنها به‌عنوان کیسۀ زباله یا برای بسته‌بندی ناهارتان و یا هر کار مفید دیگر که به ذهنتان می‌رسد، استفاده کنید.

استعداد باغبانی‌تان را به کار گیرید: در چنین روزی می‌توانید از زمانتان برای یاری‌رساندن به مادر طبیعت استفاده کنید. این، بهترین زمان برای کاشت یک نهال یا چند گل زیباست. زمین و طبیعت اطراف خانه‌تان برای این کار از شما سپاسگزار خواهند شد.

کیسه‌ های چند بار مصرف؛ یک استراتژی کسب‌وکار

کاهش استفاده از کیسه‌های پلاستیکی یک‌بار مصرف، از جمله تغییرات جهانی و فرهنگی، برای داشتنی یک زندگی مسئولانه است. هر قدمی که در این مسیر برداشته شود، قطعاً می‌‌تواند تغییر ایجاد کند. به‌عنوان مثال بازاریابان می‌توانند با توزیع کیسه‌های چند بار مصرف میان مردم، آگاهی عمومی دربارۀ استفاده از کیسه‌های چند بار مصرف را افزایش دهند.

علاوه بر این، خرده‌فروشی‌ها نیز می‎توانند به مشتریان خود کیسه‌های چند بار مصرف بدهند و با ارائه تخفیف به مشتریانی که این کیسه‌ها را همراه داشته باشند، آنان را به استفاده از آنها تشویق کنند. به‌عنوان یک تولیدکننده، وقتی کیسه‌های چند بار مصرف با نشان تجاری‌تان سفارش می‌دهید، هم تأثیر تبلیغات شما طولانی‌تر خواهد بود و هم مشتریان از نظر احساسی با برند شما درگیر می‌ شوند.

برای این کار کیسه‌هایی از جنس پنبه یا کرباس انتخاب کنید که نشان تجاری و پیام شما روی آن حک شده باشد. اطمینان داشته باشید هر بار که مشتریان از این کیسه‌ها استفاده کنند، برند شما به بهترین شکل نمایش داده خواهد شد. نکتۀ مهم‌تر آن است که این کیسه‌های بادوام، می‌توانند موجب کاهش استفاده از کیسه‌های پلاستیکی و کمک به حل معضل دفن زباله شوند.

عملکرد نیکان در روز جهانی بدون کیسه پلاستیک

به جز کسب‌وکارها، سازمان‌های دولتی و گرو‌ه‌های مردم‌نهاد مانند خیریه‌ها نیز حمایت از محیط زیست را وظیفۀ خود می‌دانند و برای حفظ زمین، طرح‌های مختلفی اجرا می‌کنند. خیریه‌ها می‌‎کوشند با معضل کیسه پلاستیک به اندازۀ توان خود مبارزه کنند.

علاوه‌براین، این روزها برندها و گروه‌های بسیاری تولید کیسه‌های بادوام و چند بار مصرف را آغاز کرده‌اند. گفتیم که استفاده از این کیسه‌ها یک راه تبلیغاتی بسیار مفید است، اما نهادهایی مانند خیریه‌ها که باید برای ادامه فعالیت‌ها و دنبال‌کردن اهدافشان درآمدزایی کنند، با تولید کیسه‌های چند بار مصرف و فروش آنها، هم خریداران را به کاهش استفاده از کیسه‌های پلاستیک دعوت می‌کنند و هم درآمد به‌دست‌آمده را صرف کارهای خیر می‌کنند.

مؤسسۀ خیریۀ نیکان ماموت با تولید کیسه‌های خرید پارچه‌ای و تاشو، تلاش می‌کند اهداف مختلف خود را هم‌زمان دنبال کند. در روز بدون کیسه پلاستیک این خیریه امیدوار است علاقه‌مندان به کارهای خیر با سفارش این کیسه‌ها هم در کارهای خیر مؤسسه سهیم شوند و هم در مسیر استفادۀ کمتر در روز جهانی بدون کیسه پلاستیک مصرف قدم بگذارند. نکته مهم‌تر، عواید حاصل از فروش این کیسه‌هاست که در جهت خودکفایی خانواده‌های کم‌برخوردار استفاده می‌شود. به عبارتی ساده‌تر، شما با سفارش این کیسه‌های پارچه‌ای تاشو، نه تنها به سلامت محیط زیست کمک می‌کنید که زمینه استقلال افراد و خانواده‌های کم‌برخوردار را فراهم می‌کنید.

بیایید همین امروز و از بخش «همت عالی» در پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه خیریه نیکان ماموت، کیسه پارچه‌ای خود را سفارش دهید و همراه محیط زیست و حامی انسان‌های تحت پوشش این خیریه شوید.