روز جهانی مددکاری اجتماعی

در این مقاله مفهوم، تاریخچه، سیر رشد و اهمیت مددکاری اجتماعی بررسی می‌شود.

روز جهانی مددکاری اجتماعی

مددکاری اجتماعی حرفه‌ای انسانی است که با توانمندسازی افراد و تقویت روابط اجتماعی، به حل مشکلات فردی و اجتماعی کمک می‌کند. یاری‌رساندن به نیازمندان و تلاش برای بهبود زندگی کسانی که با آسیب‌های اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‎‌کنند، از انسانی‌ترین و ضروری‌ترین کارهایی است که می‌توان به‌عنوان شغل برگزید.

گرچه از روزگاران دور، بشر برای حفظ زندگیِ اطرافیانش چنین کارهایی را انجام می‌داده، با پیچیده ‌شدن زندگیِ امروز، کمک به هم‌نوعان هم به کاری تخصصی تبدیل شده است. برای گرفتن دست نیازمندان، مسائل بسیاری را باید در نظر گرفت که تحلیل و بررسی آنها به تنهایی از عهدۀ خیّران بر نمی‌آید.

این همان نقطه‌ای است که ضرورت وجود مددکاری اجتماعی احساس می‌شود، زیرا مددکاری اجتماعی علاوه بر کمک به رفع مشکلات نیازمندان، زمینۀ توانمندسازی آنان را نیز فراهم می‎کند و به این ترتیب می‌تواند زندگی افراد را نجات دهد.

روز جهانی مددکاری اجتماعی زمانی برای ارج‌ نهادن به تلاش‌های مددکاران اجتماعی است. این روز هر سال در سومین سه‌شنبه ماه مارس گرامی داشته می‌شود و سخت‌کوشی، صبوری و انسان‌دوستی آنان را می‌ستاید.
در این روز، یک سازمان بین‌المللی، از عدالت اجتماعی، حقوق بشر، توسعۀ اجتماعی و ترویج بهترین شیوه‌های مددکاری اجتماعی حمایت می‌کند. مددکاران اجتماعی نقش‌ مهمی در جوامع ایفا و نیازها و چالش‌های جامعۀ خود را ارزیابی می‌کنند. آن‌ها به عنوان یک مدافع به جای مشتریان خود صحبت می‌کنند و منابعی را که برای بهبود زندگی خود نیاز دارند، در دسترسشان قرار می‌دهند.

تاریخچۀ روز جهانی مددکاری اجتماعی

نخستین بار فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW)، روز جهانی مددکاری اجتماعی را معرفی کرد. این فدراسیون از سال 1983 به‌عنوان یک سازمان بین‌المللی و غیردولتی مددکاران اجتماعی، با سازمان‌های دیگر برای به رسمیت شناختن دستاوردهای مددکاران اجتماعی در سطح جهانی همکاری کرده است. این فدراسیون و اعضای ثبت‌شدۀ آن برای تحقق عدالت اجتماعی، حقوق بشر و توسعۀ اجتماعی فراگیر و پایدار از طریق ترویج کار اجتماعی تلاش می‌کنند.

انجمن ملی مددکاران اجتماعی هم (NASW) بزرگ‌ترین سازمان عضویت مددکاران اجتماعی حرفه‌ای در جهان است. این سامانه با تشویق اعضا به رعایت استانداردهای مددکاری و پیشبرد سیاست‌های اجتماعی صحیح، زمینهٔ رشد و توسعۀ حرفه‌ای آنان را فراهم می‌کند.

روز جهانی مددکاری اجتماعی این ایده را تقویت می‌کند که همۀ ما به هم وابسته هستیم و آیندۀ ما به مشارکت هر فرد در ساختن فردایی عادلانه بستگی دارد. همه می‌توانند برای روز جهانی مددکاری اجتماعی گرد هم آیند، از جمله مددکاران اجتماعی، سازمان‌های شریک و کسانی که به آینده اهمیت می‌دهند تا دنیای ما را ارتقا دهند.

موضوع روز جهانی مددکاری اجتماعی در سال 2026

هر سال در روز جهانی مددکاری اجتماعی بر موضوع مشخصی تأکید و دربارۀ آن تبادل اطلاعات می‌شود؛ در سال 2023، «احترام به تنوع، از طریق اقدام اجتماعی مشترک»، در سال 2020 «ترویج اهمیت روابط انسانی»، در سال 2017 «ارتقای جامعه و پایداری زیست‌محیطی» و در سال 2015 «ترویج کرامت و ارزش مردم» برای روز جهانی مددکاری اجتماعی انتخاب شده است.

روز جهانی مددکاری اجتماعی امسال هم مانند هر سال در سومین سه‌شنبۀ مارس برگزار می‌شود و مطابق برنامه‌های ده سالۀ مشترک بین سه سازمان مرجع، فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی، انجمن آموزشگاه‌های مددکاری اجتماعی و شورای بین‌المللی رفاه اجتماعی، شعار «همراهی، اُمید و هماهنگی؛ دعوت هارامبه برای یکپارچه ‌کردن جامعهٔ ازهم‌گسسته» برای آن انتخاب شده است.

هارامبه یک واژهٔ سواحیلی (زبان شرق آفریقا، به خصوص کشور کنیا) به معنای کار جمعی برای رسیدن به هدف مشترک است. این واژه اشاره می‌کند که مردم برای حل مشکلات اجتماعی در کنار هم جمع می‌شوند و با همدلی و مشارکت برای حل آن‌ها تلاش می‌کنند.

مددکاری اجتماعی چیست؟

مددکاری اجتماعی، حرفه‌ای است که هدف آن، بهبود وضعیت کلی جامعه به‌ویژه کمک به اقشار آسیب‌دیده است. ویژگی متمایز این شغل آن است که هم‌زمان بر فرد و محیط و همچنین به عدالت اجتماعی توجه و تمرکز می‌کند.

به عبارت دیگر، مددکاران اجتماعی علاوه بر بررسی عوامل درونی و روانی فرد، به عوامل بیرونی مؤثر بر او مانند محیط فردی، اجتماعی، تاریخچهٔ خانوادگی، روابط فرد با دیگران و غیره نیز توجه دارند. مددکار اجتماعی کسی است که با استفاده از دانش نظری و عملی به افراد آسیب‌پذیر کمک می‌کند تا بتوانند به استقلال و آرامش دست یابند.

سیر تاریخی شکل‌گیری و رشد مددکاری اجتماعی

• 1898؛ اولین کلاس مددکاری اجتماعی در دانشگاه کلمبیا برگزار شد.
• 1917؛ انتشار کتاب «تشخیص اجتماعی» اثر مری ریچموند و شکل‌گیری روش حرفه‌ای مددکاری فردی.
• 1931؛ جین آدامز، پیشگام مددکاری اجتماعی، یکی از اولین زنانی است که جایزۀ صلح نوبل را دریافت کرد.
• دهۀ 1940؛ فرانسیس پرکینز که مددکار اجتماعی بود به عنوان نخستین زن به کابینۀ رئیس جمهوری ایالات متحده راه یافت.
• 1955؛ تأسیس انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW) و سازمان‌یافتگی این حرفه در سطح ملی.
• 1983؛ تعیین سومین سه‌شنبه مارس به عنوان روز جهانی مددکاری اجتماعی.
• 1998؛ صدمین سال پدید آمدن حرفهٔ مددکاری اجتماعی جشن گرفته شد.
• 2014؛ تصویب تعریف جهانی مددکاری اجتماعی توسط فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW).
• 2020؛ همه‌گیری کووید-19 و برجسته‌ شدن نقش حیاتی مددکاران اجتماعی در مدیریت بحران‌.
• 2022؛ تدوین استانداردهای جهانی آموزش اصول مددکاری اجتماعی توسط IFSW و IASSW برای هماهنگ‌سازی آموزش این حرفه در جهان.
• 2023؛ گسترش رسمی حوزهٔ مددکاری اجتماعی دیجیتال (Digital Social Work) و پذیرش خدمات برخط.

چگونه روز جهانی مددکاری اجتماعی را گرامی بداریم؟

1. تجلیل از مددکاران اجتماعی

در روز جهانی مددکاری اجتماعی، به مددکاران اجتماعی جامعۀ خود توجه کنید. در مورد دستاوردهای آنها در رسانه‌های اجتماعی صحبت و در مورد علت‌های علاقۀ آنها به این حوزه تحقیق کنید.

2. شرکت در برنامه‌ها و رویدادهای مرتبط با مددکاری اجتماعی

در روز جهانی مددکاری اجتماعی می‌توانید در کارگاه‌ها و نمایشگاه‌های معرفی این رشته شرکت کنید. این برنامه‌ها فرصتی فراهم می‌کنند تا با حوزه‌های کاری مددکاران اجتماعی، مسیرهای تحصیلی، مهارت‌های مورد نیاز و فرصت‌های شغلی این حرفه بیشتر آشنا شوید.

3. اشتراک تجربیات

اگر مددکار اجتماعی هستید، تجربیات خود را در فضای مجازی به اشتراک بگذارید. روز جهانی مددکاری فرصتی عالی برای به اشتراک‌ گذاشتن تجربهٔ ارزشمند این شغل و تشویق افراد بیشتری برای یادگیری آن است.

3 واقعیت در مورد مددکاری که بهتر است بدانید!

1. تحصیلات ضروری است

برای تبدیل‌ شدن به یک مددکار حرفه‌ای که بر اصول مددکاری اجتماعی تسلط داشته باشد، به مدرک کارشناسی، کارشناسی‌ارشد یا دکترای رشته مددکاری اجتماعی و حداقل تعداد ساعت کار میدانیِ زیر نظارت نیاز دارید.

2. مددکاران به افراد زیادی کمک می‌کنند

مددکاران اجتماعی به افراد در تمام طبقات و مراحل زندگی کمک می‌کنند؛ آنان از کودکان تا سالمندان را زیرحمایت خود قرار می‌دهند و افراد برای گرفتن فرزندخوانده تا دریافت مراقبت از آسایشگاه می‌توانند به مددکاران اجتماعی مراجعه کنند.

3. این شغل از نظر عاطفی بسیار سنگین است

مددکاران اجتماعی هر روز با بحران‌های مختلف مثل خشونت خانگی، اعتیاد، فقر، کودک‌آزاری، بیماری و سوگ سروکار دارند. به همین علت علاوه بر دانش تخصصی، باید مهارت مدیریت استرس و مراقبت از سلامت روان خود را هم داشته باشند تا دچار فرسودگی شغلی نشوند.

چرا روز جهانی مددکاری اجتماعی مهم است؟

1. مردم را دور هم جمع می‌کند

هدف این روز جهانی گرد هم آوردن مردم و ایجاد عدالت اجتماعی برای نسل‌های فعلی و آینده است.

2. فرصت‌های شغلی هیجان‌انگیز

روز جهانی مددکاری فرصت‌های شغلی متنوعی را ارائه می‌دهد تا افرادی که علاقه‌مند هستند بتوانند به شکل بلندمدت در این حوزه فعالیت کنند.

3. مردم را به نیکی ترغیب می‌کند

این روز یادآوری عالی برای انجام کارهای خوب و سازنده در جامعه است؛ زیرا رسیدن به یک هدف اجتماعی مشترک می‌تواند برای جامعه مفید باشد.

خیریه نیکان ماموت و مددکاری اجتماعی

مؤسسه خیریه نیکان ماموت به عنوان حامی خانواده از نخستین روزهای آغاز فعالیت خود، همکاری با مددکاران اجتماعی را آغاز کرد. بدون تجربه و مهارت مددکاران، کمک به نیازمندان ممکن نیست. مددکاران خیریه نیکان ماموت، در همۀ مراحلِ شناسایی مددجو و بررسی مشکلات او فعال هستند و کمک می‌کنند تا خدمات معیشتی، درمانی، آموزشی، اشتغال، مسکن و غیره؛ به‌موقع و درست به خانواده‌های نیازمند ارائه شود. شرح این خدمات را می‌توانید در اینستاگرام خیریه نیکان ماموت بخوانید.

خیریۀ نیکان ماموت و جمع پرتلاش مددکارانش شنوای مشکلات مددجویان هستند و رفع آنها را سخت‌کوشانه پیگیری می‌کنند. خیریه نیکان ماموت روز جهانی مددکاری اجتماعی را به همۀ مددکاران دلسوز تبریک می‌گوید و برای همۀ آنان، آرزوی سلامتی و بهروزی دارد.

در این روز مهم، اگر شما هم دوست دارید به شکل داوطلبانه در فعالیت‌های نیکوکاری خیریه نیکان ماموت شرکت کنید؛ فرم داوطلبی را کامل کنید؛ نیکان شمایید!