نحوه هماهنگی داوطلبان محلی در زمان جنگ
با توجه به ضرورت کمک و حمایت نیروهای داوطلبی در زمان بحران هایی همچون جنگ، در این مقاله به بررسی نحوه هماهنگی داوطلبان محلی در زمان جنگ می پردازیم. این مقاله به خیریه ها، گروههای امدادی و داوطلب کمک می کند تا در شرایط دشوار و حوادث غیر مترقبه، بتوانند در اسرع وقت و بدون چالش، برای امداد رسانی و کمک به افراد آسیب دیده وارد میدان شوند.

داوطلب کیست و کار داوطلبانه چگونه است؟
پیش از اینکه در مورد نحوه هماهنگی داوطلبان محلی در زمان جنگ صحبت کنیم، بهتر است با معنا و مفهوم داوطلب در امور خیریه و نیکوکاری آشنا شویم. داوطلب (Volunteer) به فردی گفته می شود که بدون چشم داشت مالی و به شکل رایگان برای کمک به جامعه و حمایت از مردم، بهخصوص اقشار آسیب پذیر و آسیب دیده، اقدام می کند. این افراد نیک اندیش در خیریهها و سازمان های امداد رسان دولتی، به عنوان داوطلب کار در خیریه ثبت نام میکنند تا در مواقع لزوم، برای کمک رسانی حاضر شوند. برخی از اقداماتی که داوطلبان محلی در زمان جنگ در هنگام بحران انجام می دهند، عبارتند از:
- امداد و نجات اولیه: کمک به خروج مجروحان از زیر آوار، جابهجایی مصدومان، توزیع اقلام بهداشتی در میان افراد آسیبدیده و…
- تأمین نیازهای اساسی: کمک به برپا کردن چادر یا محل اسکان موقت برای خانوادههای آسیب دیده، جمع آوری، بسته بندی و توزیع خوراک و پوشاک در میان آنها و…
- حمایت روانی: ارائه مشاوره و حمایت روانی از افراد درگیر حادثه، همچون کودکان، سالمندان یا اشخاصی که دچار شوک عصبی شدهاند.
اهمیت حضور و نقش نیروهای داوطلبی در زمان بحران ها
داوطلبان محلی در زمان جنگ در هنگام وقوع بحرانهایی همچون جنگ، سیل، زلزله، آتشسوزی و بیماریهای ویروسی همچون کرونا، می توانند نقش پررنگی در امداد رسانی و کمک به افراد آسیب دیده ایفا کنند؛ به شرطی که پیش از وقوع حادثه، آموزش دیده باشند و هماهنگی لازم در میان این گروههای امدادی وجود داشته باشد. ضرورت حضور نیروهای داوطلبی برای کمک در هنگام حوادث موجب شده است که جمعیت هلال احمر ایران، گروهی با نام سازمان داوطلبان را راه اندازی کند. اهمیت حضور داوطلبان به قدری برجسته است که در تقویم جهانی، روزی با عنوان روز جهانی داوطلب، ثبت شده است.
پنجم دسامبر هر سال، مصادف با چهاردهم آذر، برای به رسمیت شناختن تلاشهای داوطلبان و قدردانی از آنها با نام روز داوطلب در جهان شناخته می شود. آموزش و توانمند سازی داوطلبان پیش از وقوع حادثه، بسیار مهم است.
داوطلبان اگر برای امداد رسانی آماده نباشند، ممکن است خود در معرض آسیب قرار بگیرند یا حتی سلامتی و جان افراد آسیب دیده را نیز در معرض خطر قرار دهند. بهطور مثال، اگر داوطلب اطلاعات کافی در مورد نحوه جا به جایی فردی که دچار شکستگی شده است، نداشته باشد، ممکن است با انتقال نامناسب او به مراکز درمانی، یک شکستگی ساده را به عارضهای حاد و غیرقابلجبران تبدیل کند. نحوه هماهنگی داوطلبان محلی در زمان جنگ و سایر حوادث و شبکه سازی آنها نیز برای کمک رسانی مؤثر و قابل اتکا ضروری است.
هماهنگی میان گروه های داوطلبی و مدیریت و هدایت آنها برای دستیابی سریع تر به اهداف مدنظر، کمک میکند تا تلاش این نیروها زودتر به نتیجه برسد. به علت اهمیت شبکه سازی، در بخش بعدی به بررسی این موضوع می پردازیم.

نحوه هماهنگی داوطلبان محلی در زمان جنگ
باتوجه به شرایط جنگی پیشآمده در سال 1404، توصیه میشود که تمامی گروههای داوطلبی عضو سازمانهای دولتی و غیردولتی و خیریههای مردمنهاد، طبق برنامه تدوین شده در این بخش، مدیریت و هدایت شوند تا در صورت وقوع مجدد جنگ، امداد رسانی به بهترین شکل ممکن انجام شود.
-
تعیین هسته مرکزی
در ابتدا، باید هسته اصلی و مدیریتی در هر گروه داوطلبی مشخص شود. تعیین یک فرد یا یک تیم به عنوان هسته مرکزی برای برنامه ریزی، تعیین اهداف و استراتژیهای راهبردی، هماهنگی امور و نظارت مستقیم، اهمیت ویژهای دارد. در شرایط بحرانی، هدایت و مدیریت کلی عملیات داوطلبان، به ویژه در سطوح کلان و استراتژیک، باید برعهده افراد متخصص و آموزش دیده در سازمان های رسمی مانند خیریهها و نهادهای دولتی امدادرسان باشد.
این سازمانها دارای ساختار، تجربه و منابع لازم برای هماهنگیهای وسیع هستند. اما اجرا و مدیریت عملیاتی در سطح محلی میتواند به داوطلبان محلی در زمان جنگ همان منطقه سپرده شود. این افراد شناخت بهتری از محیط، همسایگان و نیازهای فوری دارند و میتوانند با اتکا به تجربه خود، نقش پررنگی در عملیات امدادرسانی ایفا کنند.
-
ایجاد بانک اطلاعاتی داوطلبان محلی در زمان جنگ
ضروری است که اطلاعات داوطلبان در یک سامانه جامع و یکپارچه به طور کامل درج شود. ثبت راههای ارتباطی مختلف، نظیر شماره همراه و ثابت داوطلب، تلفن اعضای درجه یک خانواده، نشانی تمامی شبکههای اجتماعی و پیام رسانها، ایمیل و آدرس محل سکونت و کار، در این پایگاه داده واجب است تا در صورت عدم دسترسی داوطلب به هرکدام از این راههای تماس، امکان برقراری ارتباط از روشهای دیگر امکانپذیر باشد.
در شرایط جنگی، احتمال عدم دسترسی به راههای ارتباطی همیشگی و رایج وجود دارد و باید تمام احتمالات نظیر قطع تلفن ثابت، نداشتن آنتن تلفن همراه، نبود اینترنت و غیره را در نظر گرفت. جنگ به اندازه کافی اضطرابآور است و نباید اجازه دهیم که نبود امکانات در این شرایط دشوار، وضعیت را برای ما پیچیده تر کند و امداد را به تأخیر برساند.
-
تخصیص وظایف براساس توانمندی ها
بهتر است با توجه به تخصص، مهارتها و علایق هر فرد داوطلب، مسئولیت مشخصی به او داده شود. به طور مثال، فردی که متخصص جوشکاری است، میتواند برای باز کردن مسیرهای مسدودشده بر اثر تخریب ساختمانها یا برپایی سرپناه موقت برای افراد آسیب دیده اقدام کند. اگر داوطلب در رشته روانشناسی تحصیل کرده باشد، میتواند به حمایت روانی از خانوادههای آسیبدیده، کودکان و سالمندان بپردازد یا داوطلبی که راننده ماشینهای سنگین است، میتواند به جابهجایی و انتقال اقلام حجیم یا پاکسازی منطقه از نخالههای ساختمانهای تخریبشده کمک کند.

-
آموزش اصولی و توانمندسازی
آموزش داوطلبان محلی در زمان جنگ برای امدادرسانی در شرایط جنگی، بسیار حائز اهمیت است. گاهی نداشتن تخصص و تجربه در امداد، به نتایج زیانباری منتهی میشود. حتی اگر وظیفه سپرده شده به داوطلب منطبق بر تخصص کاری و رشته دانشگاهی او باشد، باز هم آموزش جامع در راستای اهداف تعیینشده، راهگشا خواهد بود. برگزاری دورههایی برای آموزش اصول اولیه بقا، کمکهای اولیه، مدیریت بحران، تابآوری در شرایط سخت و مدیریت منابع محدود، به توانمندسازی داوطلبان برای کمک در هنگام وقوع جنگ کمک میکند.
-
تدوین برنامه جامع و هدفمند
پس از مشخص شدن شرح وظیفه هر داوطلب و آموزش کافی او، نیاز به برنامهای همهجانبه و کامل است تا به وضوح مشخص کند که در هنگام وقوع جنگ، هر فرد داوطلب دقیقاً چه مسئولیتی دارد. بهتر است هر داوطلب از قبل آگاه باشد که نقطه تجمع در زمان قطع ارتباط کجاست، مسئول جایگزین چه کسی است و وظیفه اولیه این فرد چیست. احتمال قطع کانالهای ارتباطی در هنگام جنگ زیاد است و به همین علت توصیه میشود که تمام داوطلبان، شرح وظایف خود و نقطه جغرافیایی تجمع در زمان حساس را بدانند و بدون انتظار برای تماس از سوی سایر داوطلبان و مدیران، وظایف خود را در کوتاهترین زمان ممکن آغاز کند.
کمکرسانی در هنگام حوادثی همچون جنگ، اگر فوری و در اسرع وقت صورت نگیرد، احتمال موفقیتآمیز بودن عملیاتهای امداد و نجات را پایین میآورد. با تدوین برنامهای هدفمند و شرح آن برای تمامی داوطلبان محلی در زمان جنگ ، میتوان امدادرسانی را سریع و با بالاترین کیفیت انجام داد.

نقش پررنگ داوطلبان خیریه نیکان ماموت در کمک رسانی
خیریه نیکان ماموت با گروه وسیعی از داوطلبان محلی در زمان جنگ همکاری دارد؛ افرادی که از طریق تکمیل فرم داوطلبی این مؤسسه، تمایل خود را برای خدمترسانی در هنگام بروز حوادث یا سایر فعالیتهای خیرخواهانه اعلام کردهاند. بهطور مثال، بسیاری از این داوطلبان در رویدادهای توزیع آذوقه، بهشکل حضوری شرکت میکنند تا در مراحل آمادهسازی و بستهبندی محصولات غذایی و بهداشتی برای مددجویان این خیریه، کمک کنند. خیریه نیکان ماموت چهار مرتبه در فصول مختلف سال، بستههای معیشتی باکیفیت بالا را بین خانوادههای کمبرخوردار در سراسر کشور توزیع میکند تا بخشی از نیازهای اولیه آنها برطرف شود. همراهی ارزشمند داوطلبان در این رویدادها به پیشبرد سریع و موثر اهداف این پویشها کمک میکند.
برای کار داوطلبانه در خیریه نیکان ماموت، کافی است فرم داوطلبی را تکمیل کنید. با مشخص کردن نوع تخصص، علاقه و میزان مشارکت، در لیست داوطلبان این مؤسسه قرار خواهید گرفت و تیم اجرایی در مواقع لزوم با شما تماس خواهند گرفت؛ نیکان شمایید…
نظرات
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟