نگاهی به پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه نیکان ماموت
- اقدامات خیریه نیکان برای حفاظت از محیط زیست
- جمعآوری در بطری برای تهیه ویلچر
- صرفهجویی در مصرف کاغذ از طریق راهاندازی اتوماسیون داخلی
- صرفهجویی در مصرف آب از طریق تهیه شیرهای آب چشمی
- بازیافت باتریهای مصرفشده جهت اختصاص آن به خرید پروتز
- ساخت انبرهای جمعآوری زباله برای پاکبانان طبیعت
- «نوبت زمین»؛ پویشهای نیکان برای کاشت درخت
- از گاندو تا یوز؛ گامهای نیکان برای حفظ گونههای در معرض انقراض
- همراه نیکان در مسیر حفاظت از محیطزیست و حیاتوحش باشیم
اقدام برای اقلیم؛ از یک بطری آب تا یک زندگی بهتر
نیکوکاری بدون همراهی با زندگی زمین و زیست طبیعی آن از یک طرف و حمایت از حیاتوحش از سمت دیگر، ناقص است. شکی نیست که اهداف اصلی مؤسسه خیریه نیکان ماموت، به حمایت از خانواده و زندگی بهتر انسانهای کمبرخوردار برمیگردد اما بدون محیط زیست و زندگی مناسب حیاتوحش، زندگی انسان هم دچار مسائل اساسی خواهد شد و به همین دلیل هم در برنامههای سازمان ملل متحد و بهخصوص برنامه ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار، توجه فراوانی به حفظ محیط زیست و حیاتوحش شده است. این مقاله مروری گذرا بر پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه و حمایت از حیاتوحش و بهخصوص گونههای در معرض انقراض است.
علاوهبراین، امروزه زندگی بدون نیاز به محیط زیست سالم، بسیار سخت شده و از کیفیت بالایی نیز برخوردار نیست. مشکلات زیست محیطی، در این سالها همواره روبهرشد بوده است. با اشاره به این که فعالیتهای مهمی در راستای حفاظت از محیط زیست انجام شده است، اما همچنان خطرات پراهمیتی وجود دارد که تهدید مهمی برای این مورد محسوب میشوند. ایران، از جمله کشورهایی به شمار میرود که مسائل محیط زیستی در آن، حالا اهمیتی دوچندان دارد و اگر امروز کارهای بزرگی انجام نشود، شاهد نابودی برخی از گونههای مهم حیوانی و گیاهی خواهیم بود. همچنان که پیشتر اشاره شد، گزارش پیش رو، به برخی از فعالیتهای مؤسسه خیریه نیکان ماموت در حمایت از محیط زیست و حیاتوحش میپردازد.
سیاره بحث نمیکند؛ همین حالا برای اقلیم اقدام کنید
هرساله پنجم ژوئن، روز جهانی محیط زیست است؛ روزی که از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۲ و در نخستین روز کنفرانس استکهلم نامگذاری شد و حالا به نماد آگاهیبخشی درباره بحرانهای زیستمحیطی تبدیل شده است. علاوهبراین و براساس توضیحات پایگاه اطلاعرسانی سازمان ملل متحد، شعار روز جهانی محیطزیست در سال ۲۰۲۶ کاملاً صریح و هشداردهنده است: «فراخوان جهانی برای اقدام اقلیمی.»
در توضیح این شعار هم آماده است: «زمین همین الان هم دارد با ما حرف میزند؛ از طریق دمای بیسابقه، آتشسوزیهای شدیدتر، طوفانهای سهمگین و یخچالهای طبیعی که جلوی چشمانمان ناپدید میشوند. سالهاست که میگوییم محدودکردن گرمایش جهانی به ۱.۵ درجه سانتیگراد، برای پیشگیری از بدترین اثرات تغییرات اقلیمی، ضروری است اما امروز به طرز خطرناکی در حال عبور از این آستانه هستیم و همه باید کاری انجام دهیم.»
کارشناسان حوزه محیط زیست هم درباره این شرایط میگویند که زمین دیگر سیگنالهای هشدار نمیفرستد، بلکه با آبشدن یخچالها، آتشسوزیهای مهیب، امواج گرمای کشنده و بالا آمدن سطح دریاها، فریاد میزند. شعار امسال میگوید وقت نادیدهگرفتن، انکار یا به تعویقانداختن اقدام، تمام شده است. دقیقا به همین دلایل است که اقلیم دیگر یک موضوع حاشیهای محسوب نمیشود و مسئله بقاست.
حالا که تا اندازهای شدت این بحران آشکار شده و وضعیت بغرنج زمین، شفاف است، چه کاری باید انجام دهیم و اصولا چه کاری از عهده شهروندان عادی برمیآید؟ این کمپین جهانی از همه شهروندان میخواهد که نسبت به زمین و محیط زیست حساس باشند و برای بهبود شرایط آن، اقداماتی هرچند کوچک انجام دهند. بهعنوان مثال، سازمان ملل متحد پیشنهاد میدهد که ردپای کربن خود را کاهش دهید.
مثلا کمتر رانندگی کنید، انرژی کمتری مصرف کنید و رژیم غذایی کممصرفتر (مثلاً گیاهپایه) انتخاب کنید. پیشنهاد دیگر این است که صدای خود را بلند کنید و از سیاستگذاران بخواهید قوانین سختگیرانهتری برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای تصویب کنند. به این موارد، میتوان دهها مورد و مثال دیگر هم افزود اما بیش از تعدد موارد، حساسیت نسبت به زمین و آینده آن مهم است. در یک جمعبندی ساده میتوان گفت که روز جهانی محیطزیست فقط یک تاریخ در تقویم نیست؛ فراخوانی برای اقدام فوری است. سیاره دیگر منتظر نمیماند و اکنون زمان اقدام است.
اقدامات خیریه نیکان برای حفاظت از محیط زیست
همه ما در قبال محیط زیست وظایفی داریم که بخش بزرگی از مسئولیت اجتماعی ما را در بر میگیرد. مؤسسه خیریه نیکان ماموت، احترام به محیط زیست را احترام به انسان و خانواده میداند و به همین دلیل هم پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه متفاوتی را در حوزههای مختلف دنبال میکند که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
جمعآوری در بطری برای تهیه ویلچر
پلاستیک همواره یکی از مهمترین مواد آلودهکننده محیط زیست بوده است که تا صدها سال در طبیعت باقی مانده و تجزیهناپذیر است. خیریه نیکان ماموت در راستای جمعآوری درِ بطری، انواع درهای پلاستیکی از جمله درِ بطریهای آب، شیر و نوشابه و… دیگر را جمعآوری میکند و زمانی که به حدنصاب مطلوب رسیدند، آنها را به واحدهای بازیافت میفرستد. سپس با مبلغ حاصل از فروش درهای بطری، ویلچرهایی را برای افراد نیازمند تهیه میکند.
صرفهجویی در مصرف کاغذ از طریق راهاندازی اتوماسیون داخلی
از روشهای مهم صرفهجویی و حفاظت از محیط زیست، استفاده بهینه و بهدور از اسراف از کاغذ است. از جمله عواقب مصرف بیرویه کاغذ میتوان به نابودی جنگلها، فرسایش خاک و همچنین آلودگی هوا اشاره کرد. گاهی نیز اسراف در مصرف کاغذ، منجر به واردات کاغذ میشود که این موضوع به معنای خروج ارز از کشور است.
نیکان نیز ترفندهای ویژهای را جهت صرفهجویی در مصرف بیرویه کاغذ در نظر گرفته است که تاثیر بهسزایی بر حفظ محیط زیست دارد؛ از جمله راهکارهای این مؤسسه در جهت پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه، راهاندازی اتوماسیون داخلی و بهرهگیری از روشهای ارتباطی آنلاین است. به طور خلاصه میتوان گفت مصرف کاغذ در خیریه نیکان ماموت به حداقل خود رسیده است.
صرفهجویی در مصرف آب از طریق تهیه شیرهای آب چشمی
شاید چندان به چشم نیاید، اما شیر آب چشمی از راههای مهم کاهش مصرف آب در ساختمانها به شمار میرود. در هنگام استفاده از اینگونه شیرآلات، حسگرهای متفاوتی فعال میشوند و هنگامیکه دستها در معرض سنسور آن قرار بگیرند، شیر آب باز و بسته میشود. همین موضوع باعث صرفهجویی در مصرف آب میشود. مؤسسه خیریه نیکان جهت جلوگیری از اسراف در مصرف آب، از شیرهای آب چشمی استفاده میکند.
بازیافت باتریهای مصرفشده جهت اختصاص آن به خرید پروتز
اغلب باتریها دارای ترکیباتی نظیر منگنز، کبالت، نیکل و لیتیوم هستند که جزو مواد اولیه بسیار مهم هستند. از آنجایی که استخراج این دسته از مواد هزینههای سنگین زیادی را میطلبد، میتوان در جهت صرفهجویی، به طور چندینباره از آنها بهره گرفت. بازیافت باتری باعث میشود تا منابع زیستی محیط هدر نرود و از شیوع آلودگیهای زیستمحیطی جلوگیری شود، چرا که رهاسازی این باتریها در طبیعت، موجب میشود ترکیبات آنها به آبوخاک نفوذ کرده و آنها را آلوده نماید. مؤسسه خیریه نیکان ماموت باتریهای مصرف شده را جمعآوری کرده و سپس به مراکز تخصصی بازیافت آنها تحویل میدهد. درآمد حاصل از این روند نیز جهت خرید پروتز برای بیماران کمبرخوردار اختصاص داده میشود.
ساخت انبرهای جمعآوری زباله برای پاکبانان طبیعت
انبر جمعآوری زباله و بهخصوص تهسیگار، از ابزارهای نظافت حرفهای پاکبانان به شمار میرود که در جمعآوری انواع زبالههای تر و خشک از روی سطح زمین در پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه کاربرد دارد. انواع مواد سمی و خطرناک و لوازم شکسته نیز با استفاده از این ابزار جمعآوری میشوند. مؤسسه خیریه نیکان علاوه بر فعالیتهایی در جهت حفظ محیط زیست که پیشتر به آنها اشاره شد، اقدام به تهیه انبرهای ویژه جمعآوری زباله نیز کرده است.
«نوبت زمین»؛ پویشهای نیکان برای کاشت درخت
زمین نفس میکشد و هر درخت، نوید زندگی دوباره است؛ برای مؤسسه خیریه نیکان ماموت که برای تولد دوباره افراد و خانوادههای کمبرخوردار تلاش میکند، توجه به زندگی دوباره درخت و زمین، قاعدتا اهمیت دوچندانی دارد. نیکان با پویش «نوبت زمین»، این فرصت را به ما میدهد تا با کاشت درختی به یاد عزیزانمان، هم طبیعت را سبز کنیم و هم همراه افراد و خانوادههای کمبرخوردار شویم. این پویش زیستمحیطی که از سال ۱۴۰۲ آغاز شده، راهی است برای گرامیداشت خاطرات، جشنگرفتن تولدها یا حتی هدیهدادن به آیندهای پایدار. در ادامه، نگاهی به این پویش و تأثیراتش میاندازیم.
پویش «نوبت زمین» ایدهای ساده اما تأثیرگذار در پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه دارد: هدیهای سبز برای زمین و انسانها. افراد میتوانند درختی را به نام عزیزان ازدسترفته، برای تولد فرزند یا هر مناسبت خاص دیگری هدیه دهند. نیکان با همکاری کارشناسان محیط زیست، درختهایی مانند بادام تلخ، کنار یا توت سفید را در مناطقی مثل کرمانشاه، خوزستان و اصفهان میکارد. در فاز اول پویش در دیماه ۱۴۰۲، بیش از هزار درخت در ۵ هکتار زمین بایر کاشته شد.
این درختان که اغلب گونههای بومی و مقاوم به خشکسالی هستند، نهتنها به احیای طبیعت کمک میکنند، بلکه میتوانند برای جوامع محلی درآمدزا باشند. مشارکت در این پویش آسان است و کافی است به بخش «هدیه درخت» در سایت نیکان مراجعه کنید، گونه موردنظر را انتخاب کرده و جزئیات هدیه (مثل نام گیرنده) را وارد کنید. «نوبت زمین» دعوتی است برای همه ما تا در سرسبزی ایران سهیم شویم.
از گاندو تا یوز؛ گامهای نیکان برای حفظ گونههای در معرض انقراض
در دل کویرهای خشک و سواحل گرمسیری ایران، جایی که زندگی با چالشهای طبیعت دستوپنجه نرم میکند، مؤسسه خیریه نیکان ماموت قدمی بلند برای حفاظت از میراث طبیعی برداشته است. از تمساحهای پوزه کوتاه که در ایران به گاندو معروف است، در سواحل چابهار تا یوزپلنگهای کمیاب دشتهای مرکزی؛ پویشهای نیکان نهتنها به نجات گونههای در معرض انقراض کمک میکند، بلکه پلی میان انسان و طبیعت میسازد. این فعالیتها که بخشی از تعهد زیستمحیطی مؤسسه خیریه نیکان ماموت است، بهخوبی نشان میدهد که چگونه خیریه میتواند فراتر از حمایت انسانی، به پایداری اکوسیستم بپردازد.
در این باره، یکی از برجستهترین فعالیتهای نیکان، همراهی با زوجی محیط زیستی است که در چابهار مزرعه پرورش گاندو ایجاد کردهاند و در این مسیر، توانستند مانع از انقراض این گونه کمیاب شوند. این گونه بومی که تنها در جنوب شرقی ایران (استان سیستان و بلوچستان) یافت میشود، با تهدیدهایی مانند شکار غیرقانونی، آلودگی آب و تغییرات اقلیمی روبهرو است.
مؤسسه خیریه نیکان ماموت از سال ۱۴۰۱ قدم به این پروژه گذاشته و با تامین بودجهای برای آموزش جوامع محلی در مورد اهمیت اکوتوریسم تلاش کرده که علاوه بر حمایت از این گونه در معرض انقراض، به فرهنگسازی در این زمینه کمک کند.
در سمت دیگر، مشارکت مؤسسه خیریه نیکان ماموت در پروژههایی مانند حفظ یوزپلنگ آسیایی، نمادی دیگر از تعهد این مؤسسه به گونههای نمادین ایران است. یوزپلنگ که تنها حدود ۵۰ قلاده از آن در دشتهای یزد، سمنان، کرمان و خراسان باقی مانده، با کمبود طعمه و تصادفات جادهای تهدید میشود. نیکان از سال ۱۴۰۰ بهعنوان شریک سازمان حفاظت محیط زیست، در چندین پویش مرتبط فعالیت کرده و ضمن کمک به بهبود زیستگاه این گونه کمیاب از طریق درختکاری، اقداماتی برای زندگی بهتر محیطبانان و یوزها انجام داده است.
این فعالیتها شامل تأمین بودجه برای تلههای نوری ضد تصادف در جادههای عباسآباد، احداث کانکس یخچال نگهداری آذوقه یوز، حمایت از برنامههای تکثیر مصنوعی در پارکهای ملی و آموزش دانشآموزان روستایی نزدیک به مناطق مورد حفاظت است.
گامهای نیکان در حفظ گاندو و یوز، فراتر از آمار، داستانی از همزیستی است. به عبارتی سادهتر، مؤسسه خیریه نیکان ماموت با تمرکز بر آموزش، فناوری و مشارکت مردمی، نشان داده که حفاظت از گونهها مختلف زیستمحیطی و حیاتوحش میتواند ابزاری برای توانمندسازی جوامع باشد.
علاوهبر این، وجهی از این اقدامات پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه که عموما کمتر موردتوجه قرار میگیرد، اشتغالزایی از طریق محافظت از محیط زیست و گونههای کمیاب است. با وجود آن که حفظ بافت و اکوسیستم طبیعی این گونهها برای حمایت از آنها لازم است، اما این امر، بدون دخالت و نظارت مداوم انسانی، میسر نبوده و به بیان دیگر، مشاغلی با این هدف به وجود میآید. این مشاغل، به اشتغالزایی ساکنان بومی این مناطق کمک فراوانی کرده و بهنوعی یک تیر و دو نشان است؛ حفاظت از محیط زیست و اشتغالزایی توامان.
همراه نیکان در مسیر حفاظت از محیط زیست و حیاتوحش باشیم
در یک جمعبندی ساده باید اشاره کرد که تمامی فعالیتهای نهادهای خیریه فعال در پروژه های حفاظت از محیط زیست خیریه و بهخصوص مؤسسه خیریه نیکان ماموت، به کمکهای مردمی و همراهی شرکتهای مسئول، وابسته است. افراد میتوانند با در نظر گرفتن مبلغی در جهت رشد و حفاظت از محیط زیست خود سهیم باشند.
در نتیجه این اقدامات، محیط زیست سالمتر و پایدارتری را شاهد خواهیم بود که این مهم، خود به افزایش کیفیت زندگی انسان و نهاد خانواده نیز کمک شایانی میکند. درست است که مؤسسه خیریه نیکان ماموت، حامی خانواده است و برای خودکفایی خانوادههای کمبرخوردار تلاش میکند اما بدون زمین و هوای سالم، هیچ زندگی و خانوادهای وجود نخواهد داشت و به همین دلیل، اهمیت محیط زیست، کم از دیگر فعالیتهای خیرخواهانه نیست. شما هم میتوانید در این مسیر همراه نیکان شوید.
نظرات
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟