از يک بطری آب تا يک زندگي بهتر
نگاهی به پروژه های محيط زيستی خیریه نیکان ماموت
از يک بطری آب تا يک زندگی بهتر
نیکوکاری بدون همراهی با زندگی زمین و زیستِ طبیعی آن از یک طرف و حمایت از حیاتوحش از سمت دیگر، ناقص است. شکی نیست که اهداف اصلی موسسه خیریه نیکان ماموت به حمایت از خانواده و زندگی بهتر انسان های کم برخوردار برمیگردد اما بدون محیط زیست و زندگی مناسب حیات وحش، زندگی انسان هم دچار مسائل اساسی خواهد شد و به همین دلیل هم در برنامههای سازمان ملل متحد و بهخصوص برنامه ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار، توجه فراوانی به حفظ محیط زیست و حیاتوحش شده است. این مقاله مروری گذرا بر فعالیت موسسه خیریه نیکان ماموت در حوزه محیط زیست و حمایت از حیات وحش و بهخصوص گونههای در معرض انقراض است.
امروزه زندگی بدون نیاز به محیط زیست سالم، بسیار سخت شده و از کیفیت بالایی نیز برخوردار نیست. مشکلات زیست محیطی، در این سال ها همواره رو به رشد بوده است. با اشاره به این که فعالیتهای مهمی در راستای حفاظت از محیط زیست انجام شده است، اما همچنان خطرات پراهمیتی وجود دارد که تهدید مهمی برای این مورد محسوب میشوند. ایران، از جمله کشورهایی به شمار میرود که مسائل محیط زیستی در آن، حالا اهمیتی دوچندانی دارد و اگر امروز کارهای بزرگی انجام نشود، شاهد نابودی برخی از گونه های مهم حیوانی و گیاهی خواهیم بود. گزارش پیشرو، به برخی از فعالیت های موسسه خیریه نیکان ماموت در حمایت از محیط زیست و حیاتوحش میپردازد.
اقدامات خیریه نیکان برای حفاظت از محیط زیست
همه ما در قبال محیط زیست وظایفی داریم که بخش بزرگی از مسئولیت اجتماعی ما را در بر میگیرد. موسسه خیریه نیکان ماموت احترام به محیط زیست را احترام به انسان و خانواده میداند و به همین دلیل هم پروژه های محيط زيستی متفاوتی را در حوزههای مختلف دنبال میکند که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
جمع آوری در بطری برای تهیه ویلچر
پلاستیک همواره یکی از مهمترین مواد آلوده کننده محیط زیست بوده است که تا صدها سال در طبیعت باقی مانده و تجزیه ناپذیر است. خیریه نیکان ماموت در راستای جمع آوری در بطری انواع درهای پلاستیکی از جمله درِ بطری های آب، شیر و نوشابه و … دیگر را جمع آوری می کند و زمانی که به حد نصاب مطلوب رسیدند، آن ها را به واحدهای بازیافت می فروشد. سپس با مبلغ حاصل از فروش درهای بطری، ویلچرهایی را برای افراد نیازمند تهیه میکند.
صرفه جویی در مصرف کاغذ از طریق راه اندازی اتوماسیون داخلی
از روشهای مهم صرفهجویی و حفاظت از محیط زیست، استفاده بهینه و به دور از اسراف از کاغذ است. از جمله عواقب مصرف بیرویه کاغذ میتوان به نابودی جنگلها، فرسایش خاک و همچنین آلودگی هوا اشاره کرد. گاهی نیز اسراف در مصرف کاغذ سبب میشود تا واردات کاغذ نیز انجام شود که این موضوع به معنای خروج ارز از کشور تلقی میشود.
نیکان نیز ترفندهای ویژهای را جهت صرفهجویی در مصرف بی رویه کاغذ در نظر گرفته است که تاثیر بهسزایی بر حفظ محیط زیست دارد؛ از جمله راهکارهای این موسسه در جهت پروژه های محيط زيستی، راهاندازی اتوماسیون داخلی و بهرهگیری از روشهای ارتباطی آنلاین است. به طور خلاصه میتوان گفت مصرفِ کاغذ در خیریه نیکان ماموت به حداقل خود رسیده است.
صرفهجویی در مصرف آب از طریق تهیه شیرهای آب چشمی
شاید چندان به چشم نیاید، اما شیر آب چشمی از راههای مهم کاهش مصرف آب در ساختمانها به شمار میرود. در هنگام استفاده از این گونه شیرآلات، حسگرهای متفاوتی فعال میشوند و هنگامیکه دستها در معرض سنسور آن قرار بگیرند، شیر آب باز و بسته میشود. همین موضوع باعث میشود تا در میزان مصرف آب صرفهجویی شود. موسسه خیریه نیکان جهت جلوگیری از اسراف در مصرف آب، از شیرهای آب چشمی استفاده میکند.
بازیافت باتریهای مصرفشده جهت اختصاص آن به خرید پروتز
اغلب باتریها دارای ترکیباتی نظیر منگنز، کبالت، نیکل و لیتیوم هستند که جزو مواد اولیه بسیار مهم هستند. از آنجایی که استخراج این دسته از مواد هزینههای سنگین زیادی را میطلبد، میتوان در جهت صرفهجویی، به طور چندین باره از آنها بهره گرفت. بازیافت باتری باعث میشود تا منابع زیستی محیط هدر نرود و از شیوع آلودگیهای زیستمحیطی جلوگیری شود، چرا که رهاسازی این باتریها در طبیعت، موجب میشود ترکیبات آنها به آب و خاک نفوذ کرده و آنها را آلوده نماید. موسسه خیریه نیکان ماموت باتریهای مصرف شده را جمعآوری کرده و سپس به مراکز تخصصی بازیافت آنها تحویل میدهد. درآمد حاصل از این روند نیز جهت خرید پروتز برای بیماران کمبرخوردار اختصاص داده میشود.
ساخت انبرهای جمعآوری زباله برای پاکبانان طبیعت
انبر جمعآوری از ابزارهای نظافت حرفهای پاکبانان به شمار میرود که در جمعآوری انواع زبالههای تر و خشک از روی سطح زمین در پروژه های محيط زيستی کاربرد دارد. انواع مواد سمی و خطرناک و لوازم شکسته نیز با استفاده از این ابزار جمعآوری میشوند. موسسه خیریه نیکان علاوه بر فعالیتهایی در جهت حفظ محیط زیست که بیشتر به آنها اشاره شد، اقدام به تهیه انبرهای ویژه جمعآوری زباله برای پاکبانان نیز کرده است.
«نوبت زمین»؛ پویشهای نیکان برای کاشت درخت
زمین نفس میکشد، و هر درخت، نوید زندگی دوباره است؛ برای موسسه خیریه نیکان ماموت که برای تولد دوباره افراد و خانوادههای کمبرخوردار تلاش میکند، توجه به زندگی دوباره درخت و زمین قاعدتا اهمیت دوچندانی دارد. نیکان با پویش «نوبت زمین»، این فرصت را به ما میدهد تا با کاشت درختی به یاد عزیزانمان، هم طبیعت را سبز کنیم و هم همراه افراد و خانوادههای کمبرخوردار شویم. این پویش زیستمحیطی، که از سال ۱۴۰۲ آغاز شده، راهی است برای گرامیداشت خاطرات، جشن گرفتن تولدها یا حتی هدیه دادن به آیندهای پایدار. در ادامه، نگاهی به این پویش و تأثیراتش میاندازیم.
پویش «نوبت زمین» ایدهای ساده اما تأثیرگذار در پروژه های محيط زيستی دارد: هدیهای سبز برای زمین و انسانها. افراد میتوانند درختی را به نام عزیزان از دست رفته، برای تولد فرزند یا هر مناسبت خاص دیگری هدیه دهند. نیکان با همکاری کارشناسان محیط زیست، درختهایی مانند بادام تلخ، کنار یا توت سفید را در مناطقی مثل کرمانشاه، خوزستان و اصفهان میکارد. در فاز اول پویش در دیماه ۱۴۰۲، بیش از هزار درخت در ۵ هکتار زمین بایر کاشته شد.
این درختان، که اغلب گونههای بومی و مقاوم به خشکسالی هستند، نه تنها به احیای طبیعت کمک میکنند، بلکه میتوانند برای جوامع محلی درآمدزا باشند. مشارکت در این پویش آسان است و کافی است به بخش «هدیه درخت» در سایت نیکان مراجعه کنید، گونه مورد نظر را انتخاب کرده و جزئیات هدیه (مثل نام گیرنده) را وارد کنید. «نوبت زمین» دعوتی است برای همه ما تا در سرسبزی ایران سهیم شویم.
از گاندو تا یوز؛ گامهای نیکان برای حفظ گونههای در معرض انقراض
در دل کویرهای خشک و سواحل گرمسیری ایران، جایی که زندگی با چالشهای طبیعت دست و پنجه نرم میکند، مؤسسه خیریه نیکان ماموت قدمی بلند برای حفاظت از میراث طبیعی برداشته است. از تمساح های پوزه کوتاه؛ که در ایران به گاندو معروف است، در سواحل چابهار تا یوزپلنگ های کمیاب دشت های مرکزی، پویشهای نیکان نه تنها به نجات گونههای در معرض انقراض کمک میکند، بلکه پلی میان انسان و طبیعت میسازد. این فعالیتها، که بخشی از تعهد زیستمحیطی نیکان، با شعار «حفاظت برای نسلها» پیش میرود و نشان میدهد چگونه خیریه میتواند فراتر از حمایت انسانی، به پایداری اکوسیستم بپردازد.
در این باره، یکی از برجسته ترین فعالیت های نیکان، همراهی با زوجی محیط زیستی است که در چابهار مزرعه پرورش گاندو ایجاد کردهاند و دراین مسیر، توانستند مانع از انقراض این گونه کمیاب شوند. این گونه بومی، که تنها در جنوب شرقی ایران (استانهای سیستان و بلوچستان) یافت میشود، با تهدیدهایی مانند شکار غیرقانونی، آلودگی آب و تغییرات اقلیمی روبرو است.
موسسه خیریه نیکان ماموت از سال ۱۴۰۱ قدم به این پروژه گذاشته و با تامین بودجهای برای آموزش جوامع محلی در مورد اهمیت اکوتوریسم تلاش کرده که علاوه بر حمایت از این گونه در معرض انقراض، به فرهنگ سازی در این زمینه کمک کند.
در سمت دیگر، مشارکت موسسه خیریه نیکان ماموت در پروژه های محيط زيستی حفظ یوزپلنگ آسیایی، نمادی از تعهد به گونههای نمادین ایران است. یوزپلنگ، که تنها حدود ۵۰ قلاده از آن در دشتهای یزد، سمنان، کرمان و خراسان باقی مانده، با کمبود طعمه و تصادفات جادهای تهدید میشود. نیکان از سال ۱۴۰۰ به عنوان شریک سازمان حفاظت محیط زیست، در چندین پویش از جمله«یوز، میراث زنده» فعالیت کرده است. این فعالیتها شامل تأمین بودجه برای تلههای نوری ضدتصادف در جادههای عباسآباد، احداث کانکس یخچال نگهداری آذوقه یوز، برنامههای تکثیر مصنوعی در پارکهای ملی و آموزش دانشآموزان روستایی در مورد حفاظت است.
گامهای نیکان در حفظ گاندو و یوز، فراتر از آمار، داستانی از همزیستی است. به عبارتی سادهتر، موسسه خیریه نیکان ماموت با تمرکز بر آموزش، فناوری و مشارکت مردمی، نشان داده که حفاظت از گونهها مختلف زیستمحیطی و حیاتوحش میتواند ابزاری برای توانمندسازی جوامع باشد.
وجهی از این اقدامات پروژه های محيط زيستی که عموما کمتر مورد توجه قرار میگیرد، اشتغال زایی از طریق محافظت از محیط زیست و گونه های کمیاب است. با وجود آن که حفظ بافت و اکوسیستم طبیعی این گونهها برای حمایت از آنها لازم است، اما این امر، بدون دخالت و نظارت مداوم انسانی، میسر نبوده و به بیان دیگر، مشاغلی با این هدف به وجود میآید. این مشاغل، به اشتغال زایی ساکنین بومی این مناطق کمک فراوانی کرده و به نوعی یک تیر و دو نشان است؛ حفاظت از محیط زیست و اشتغالزایی توامان.
سخن پایانی پروژه های محيط زيستی
به عنوان کلام آخر پروژه های محيط زيستی باید متذکر شد که تمامی فعالیت های نهادهای خیریه فعال در پروژه های محیط زیستی به کمکهای مردم وابستهاند. افراد میتوانند با در نظر گرفتن مبلغی در جهت رشد و حفاظت از محیط زیست خود سهیم باشند. در نتیجهی این اقدامات محیط زیست سالمتر و پایدارتری را شاهد خواهیم بود که این مهم، خود به افزایش کیفیت زندگی انسان و نهاد خانواده نیز کمکِ شایانی میکند.
نظرات
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟